Η φαρμακευτική καινοτομία δεν αποτελεί μόνο επιστημονικό ή ιατρικό επίτευγμα- είναι ένας στρατηγικός παράγοντας για τη βελτίωση της υγείας, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των εθνικών συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης. Στην Ελλάδα, αυτή η διάσταση καθίσταται ολοένα και πιο εμφανής. Με έναν πληθυσμό που αντιμετωπίζει αυξανόμενες ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης, περιορισμένους πόρους και διαρκείς οικονομικές πιέσεις, η ενσωμάτωση καινοτόμων θεραπειών στο σύστημα υγείας δε συνιστά μόνο αναγκαιότητα αλλά και ουσιαστική ευκαιρία.
Τις τελευταίες δεκαετίες, η ανάπτυξη και η διαθεσιμότητα καινοτόμων φαρμάκων έχουν συμβάλει σημαντικά στη βελτίωση της υγείας στην Ελλάδα. Ενδεικτικά, το προσδόκιμο επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο αυξήθηκε κατά 10,4 μήνες την περίοδο 1995 – 2015, κυρίως λόγω της καλύτερης πρόσβασης σε νέες θεραπείες και της αναβάθμισης των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης. Πέρα από τη διασφάλιση της επιβίωσης, αυτές οι εξελίξεις ενισχύουν τη συνολική υγεία και λειτουργικότητα των πολιτών, καθιστώντας εφικτή την ενεργό συμμετοχή τους στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή.
Από οικονομική άποψη, οι καινοτόμες θεραπείες δε δημιουργούν δημοσιονομικά κόστη, αλλά αντίθετα εξοικονομούν πόρους. Καθώς, με την πρόληψη των επιπλοκών, την ελαχιστοποίηση των νοσηλειών και την αποτελεσματική διαχείριση των χρόνιων παθήσεων, μειώνονται σημαντικά οι μακροπρόθεσμες δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της EFPIA, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η καινοτομία έχει οδηγήσει στην εξοικονόμηση άνω των 13 δισεκατομμυρίων ευρώ σε κόστη υγειονομικής περίθαλψης. Για την Ελλάδα, αυτό συνεπάγεται μια πιο αποτελεσματική κατανομή των περιορισμένων πόρων του συστήματος υγείας και έναν πιο υγιή και παραγωγικό πληθυσμό.
Ο φαρμακευτικός τομέας αποτελεί επίσης σημαντικό οικονομικό παράγοντα. Υποστηρίζει χιλιάδες θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων- από την έρευνα και την παραγωγή έως τη διανομή και το λιανικό εμπόριο – και προσελκύει τόσο εγχώριες όσο και ξένες επενδύσεις. Αυτός ο κλάδος ενθαρρύνει ένα οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας, ικανό να λειτουργήσει ως κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Ωστόσο, αυτή η θετική δυναμική βρίσκεται σήμερα υπό απειλή. Η πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες γίνεται ολοένα και πιο αβέβαιη λόγω των καθυστερήσεων στις διαδικασίες τιμολόγησης, αποζημίωσης και κανονιστικών ρυθμίσεων. Η λύση έγκειται στη δημιουργία ενός σταθερού, διαφανούς και βασισμένου στην αξία πλαισίου πολιτικής που θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση σε νέες θεραπείες, θα υποστηρίζει τη βιώσιμη χρηματοδότηση και θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη.
Αυτή η εθνική στρατηγική ευθυγραμμίζεται πλήρως με την ευρύτερη ευρωπαϊκή επιταγή. Όπως επισημαίνεται στην Έκθεση Ντράγκι, η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικό κενό καινοτομίας σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ανταγωνιστές της, όπως είναι οι ΗΠΑ και η Κίνα, ιδίως σε κρίσιμες τεχνολογίες, όπως η βιοτεχνολογία. Για να παραμείνει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο, η ΕΕ- και κατ’ επέκταση η Ελλάδα- οφείλει να διαμορφώσει ένα περιβάλλον όπου η βιοφαρμακευτική βιομηχανία μπορεί να ευδοκιμήσει. Αυτό προϋποθέτει, όχι μόνο τη διατήρηση της επιστημονικής αριστείας, αλλά και τη διασφάλιση της πρακτικής εφαρμογής της καινοτομίας μέσω ενός προβλέψιμου κανονιστικού πλαισίου, της πρόσβασης σε χρηματοδότηση και της συνεργασίας δημόσιου-ιδιωτικού τομέα.
Συμπερασματικά, η ικανότητα της Ελλάδας να προσφέρει έγκαιρες και καινοτόμες λύσεις υγειονομικής περίθαλψης εξαρτάται από την προθυμία της να αναδείξει τη φαρμακευτική καινοτομία σε εθνική προτεραιότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η πρωτοβουλία Voices of Innovation του PhARMA Innovation Forum ενώνει τη φωνή της βιοφαρμακευτικής κοινότητας γύρω από κρίσιμα ζητήματα, όπως η αξία των καινοτόμων θεραπειών για τους ασθενείς, η αξιοποίηση των δεδομένων, η προσέλκυση επενδύσεων και η στήριξη της απασχόλησης υψηλής ειδίκευσης. Μέσα από τον διάλογο, προωθείται ένα στρατηγικό, βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο μοντέλο υγείας, στο οποίο η καινοτομία αναγνωρίζεται ως καταλύτης μετασχηματισμού και ανθεκτικότητας. Ο ασθενής δεν μπορεί να περιμένει. Μια φαρμακευτική στρατηγική που είναι διαφανής, αξιακά θεμελιωμένη και προσανατολισμένη στο μέλλον, όχι μόνο θα βελτιώσει τα αποτελέσματα στην υγεία, αλλά και θα ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα καινοτομίας.
Ana Vega, Managing Director and Senior Bayer Representative Bayer Hellas AG
