Η καινοτομία δεν είναι απλώς η εισαγωγή νέων φαρμάκων. Αποτελεί καταλύτη που βελτιώνει την ποιότητα ζωής, μειώνει τις νοσηλείες και την απώλεια λειτουργικότητας, και ενισχύει την παραγωγικότητα και τη συμμετοχή στην κοινωνία. Για το σύστημα υγείας της Ελλάδας — που ήδη πιέζεται από τη δημογραφική γήρανση, την επιβάρυνση των χρόνιων νοσημάτων και τους περιορισμένους προϋπολογισμούς — οι καινοτόμες θεραπείες και τα ψηφιακά εργαλεία προσφέρουν μια οδό προς τη βιωσιμότητα. Επιτρέπουν την αποτελεσματικότερη κατανομή πόρων, την έγκαιρη παρέμβαση και την καλύτερη διαχείριση σύνθετων ασθενειών.
Στην Ελλάδα, ο φαρμακευτικός κλάδος συμβάλλει με 6,9 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ και στηρίζει περισσότερες από 119.000 θέσεις εργασίας, αποδεικνύοντας το στρατηγικό του οικονομικό αποτύπωμα, ενώ παράλληλα ενισχύει την ανθεκτικότητα της χώρας στον τομέα της υγείας. Ταυτόχρονα, η καινοτομία παραμένει απαραίτητη για τη διασφάλιση της πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες σε ένα σύστημα όπου οι δαπάνες υγείας έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 20% την τελευταία δεκαετία, παρά τις αυξανόμενες δημογραφικές πιέσεις.
Η Ευρώπη — και η Ελλάδα — αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά εμπόδια. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA) επισημαίνει ότι μόνο το 50% των φαρμάκων που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ είναι διαθέσιμα στην Ευρώπη, με τους ασθενείς να αναμένουν κατά μέσο όρο 578 ημέρες για πρόσβαση σε νέες θεραπείες. Τα εθνικά μέτρα συγκράτησης δαπανών, όπως οι μηχανισμοί clawback, επιβαρύνουν περαιτέρω την έγκαιρη διαθεσιμότητα και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον επιβαρυμένες αγορές, όπου τα clawbacks απορροφούν δυσανάλογο μερίδιο των φαρμακευτικών προϋπολογισμών, περιορίζοντας τις επενδύσεις στην καινοτομία και στις κλινικές μελέτες — μια πρόκληση που αποτυπώνεται και στις επικαιροποιημένες θέσεις του PhARMA Innovation Forum (PIF).
Καθοριστικής σημασίας είναι το γεγονός ότι η στήριξη της καινοτομίας δεν αποτελεί κόστος, αλλά επένδυση. Τα σύγχρονα φάρμακα προλαμβάνουν επιπλοκές, μειώνουν τις μελλοντικές δαπάνες και δημιουργούν μακροπρόθεσμη οικονομική αξία. Όταν συνδυάζονται με ψηφιακές υποδομές υγείας και διαδρομές φροντίδας βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα, μπορούν να αναδιαμορφώσουν ολόκληρο το φάσμα της παρεχόμενης φροντίδας.
Στην UCB, η αποστολή είναι σαφής: η παροχή αξίας που αλλάζει τη ζωή των ανθρώπων που ζουν με σοβαρές ασθένειες. Στην Ελλάδα, αυτή η δέσμευση μεταφράζεται σε ταχύτερη πρόσβαση σε πρωτοποριακές θεραπείες, στην προώθηση ψηφιακών λύσεων που βασίζονται σε δεδομένα υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και σε επενδύσεις στην επιστήμη που υπηρετεί τους ασθενείς, μέσα από συνεργασίες και τη βελτιστοποίηση του συστήματος υγείας. Μέσα από συντονισμένη διατμηματική συνεργασία, ισχυρή πλοήγηση στο ρυθμιστικό περιβάλλον και διαπραγματεύσεις βασισμένες σε τεκμηριωμένα στοιχεία, έχει επιτευχθεί αποζημίωση νέων φαρμάκων σε χρόνο-ρεκόρ, ξεπερνώντας τα benchmarks της EFPIA και επιτρέποντας ταχεία πρόσβαση σε θεραπείες υψηλής αξίας που καλύπτουν ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες.
Παράλληλα, καταβάλλονται προσπάθειες για τη στήριξη ενός υπεύθυνου, περιβάλλοντος υγείας που βασίζεται σε δεδομένα, με έμφαση στη δεοντολογικά ορθή χρήση τους, στη διαλειτουργικότητα και στις ψηφιακές διαδρομές που ενισχύουν την παρακολούθηση των ασθενών και βελτιστοποιούν τη λήψη κλινικών αποφάσεων. Ένα ισχυρό χαρτοφυλάκιο στους τομείς της ανοσολογίας και της νευρολογίας αντικατοπτρίζει τη διαρκή επένδυση σε στοχευμένη έρευνα και βιολογικές θεραπείες που βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, ενώ η συμμετοχή σε κλινικές μελέτες και πρωτοβουλίες τεκμηριωμένες με δεδομένα πραγματικού κόσμου, ενισχύουν το ερευνητικό αποτύπωμα της χώρας. Αναγνωρίζοντας ότι το 20–40% των παγκόσμιων δαπανών υγείας εκτιμάται ότι δεν αξιοποιείται, δίνεται επίσης έμφαση στην εξάλειψη της αστοχίας και στη στήριξη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που μπορούν να απελευθερώσουν πόρους για επανεπένδυση σε φροντίδα υψηλής αξίας, σε ευθυγράμμιση με την έκκληση της EFPIA για εκσυγχρονισμένες διαδικασίες HTA, συνεκτικά ρυθμιστικά πλαίσια και βιώσιμη χρηματοδότηση της καινοτομίας.
Το διευρυνόμενο χαρτοφυλάκιο στην Ελλάδα περιλαμβάνει επιστημονικά προηγμένες θεραπείες, κλινικές μελέτες και έργα που βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα, τα οποία συμπληρώνονται από προγράμματα υποστήριξης ασθενών, ψηφιακά εργαλεία ενίσχυσης της συμμόρφωσης και πολυσυμμετοχικές συνεργασίες που ενισχύουν τον αντίκτυπο σε όλη τη διαδρομή φροντίδας του ασθενή.
Ο συνεχιζόμενος διάλογος που προωθείται από το PhARMA Innovation Forum και την πρωτοβουλία «Voices of Innovation» είναι καθοριστικής σημασίας για να διασφαλιστεί ότι η επιστημονική πρόοδος μεταφράζεται σε έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στην Ελλάδα. Με την υποστήριξη ενός σταθερού περιβάλλοντος πολιτικής, ρεαλιστικών συνθηκών χρηματοδότησης και της συστηματικής αξιοποίησης των δεδομένων υγείας, η πρωτοβουλία αναδεικνύει όσα απαιτούνται ώστε η καινοτομία να παραμείνει βιώσιμη και διατηρήσιμη εντός του συστήματος υγείας. Η κατεύθυνση αυτή συνάδει με τη δέσμευση της UCB να στηρίζει μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την πρόσβαση, ενδυναμώνουν την ερευνητική δραστηριότητα και βελτιώνουν τη μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα του συστήματος.
Ιωάννης Κόκκοτος, Country Lead & Head of Immunology (South Eastern Europe), UCB
